Cover

Juliana

Ilustracije Uwe Häntsch
Juliana, holca ze serbskeje wjeski, je na prózdninach we wulkim Lipsku pola swojeje njeznateje ćety, a to nic cyle dobrowólnje. Kuzina Dana so tež njewjeseli, zo ma swoju stwu z njej dźělić, a teje přećelki–rjanolinki hakle! Nichtó ju po zdaću tak prawje njecha.

Beschreibung

Juliana, holca ze serbskeje wjeski, je na prózdninach we wulkim Lipsku pola swojeje njeznateje ćety, a to nic cyle dobrowólnje. Kuzina Dana so tež njewjeseli, zo ma swoju stwu z njej dźělić, a teje přećelki–rjanolinki hakle! Nichtó ju po zdaću tak prawje njecha. A Juliana? Zhubi móšnju, ćeknje, zeznaje Floriana. Jemu kwoli čini wěcki, kotrež sej před tym njeby předstajić móhła …
Kniha połna napjatosće budźe so 10–12 lětnym holcam wosebje lubić, nic pak jenož tym.

Čitanski wurězk

Prěni raz

Florian čakaše wo štom zlehnjeny na nju. Juliana jemu přikiwny. Bě přeco hišće wša zadźiwana, zo bě so Florianej wčera hnydom dowěriła, hačrunjež njebě jeho scyła znała. Bě jemu wěcy powědała, kiž by hewak jenož Hańžka zhoniła. Ale bě tajku bliskosć začuwała. Wot prěnjeho wokomika sem. A Hańžka wšak bě daloko preč.
„Bě jara zlě?“
Juliana sukny z ramjenjomaj. Čuješe so swobodniša, zrališa. Z małym łoskotom w brjuše powědaše jemu wo wšerawšim wječoru.
Njeběchu ju kaž małe dźěćo ze swarami powitali, ale skerje měrnje, bjez wjetšeho rozbudźenja. Ćeta Karin bě sej z Měrćinom hrajkała, Dana wuskostliwje na nju hladała a mjelčicy wječer přihotowała. Wuj Stani bě tež tu był, a běchu za blidom wo wšěm porěčeli.
Juliana bě jim rysowała, kak bě so čuła. Při tym bě dźakowna na Floriana pomysliła, z kotrymž bě to móhłrjec hižo zwučowała. Ćeta Karin bě rozumjejo nygała, a wuj Stani bě rjekł, zo njech wona najprjedy raz wotpočnje, a zo porěča přichodny wječor woměrje wo wšěm. Běchu sej wězo starosće činili, a njeby-li wona do wječerje přišła, bychu policiju informowali a za njej pytać dali.
Juliana bě cyle zmužiće prajiła, zo chce so dźensa z Florianom zetkać. To pak bě předaloko šło, samu ju hižo z nim njepušća. Su za nju zamołwići a njemóža ju z dospołnje cuzym kadlu wokoło ćahać dać. Jeli, potom jenož zhromadnje z Danu, najlěpje pak přiwjedźe jeho najprjedy raz sem.
Juliana bě lubje nygała, hačrunjež so w njej warješe dla tajkeje njeprawdy. Kak móžachu ju za tajku mału měć, zo trjeba stajnje pěstońču. Bě jim tola pokazała, zo so tež sama předrěje. Dana bě so město njeje klemiła, hač njeje dosć, zo ma swoju stwu z njej dźělić a stajnje na Měrćina kedźbować, nětko ma tež hišće swoju kuzinu na starosći.
Ale ćeta Karin a wuj Stani běštaj krutaj wostałoj.
Tuž bě Dana rano z Julianu stanyła a z domu šła, a so potom k Lilly wotsaliła. „Hač do připołdnja“, bě hněwnje bórboliła.
Juliana čuješe so njehladajo na wšo kaž na mróčelach. Smědźeše dźensa swobodnje z Florianom być, jenož připołdnju měješe so sčasom nawróćić a sej někajku stawiznu za ćetu Karin wumyslić.
„Wulkotnje“, rjekny Florian připóznawajo.
„Póńdźemoj.“ Juliana chcyše skónčnje wědźeć, što Florian dźěła. Na wšo móžne bě wčera pomysliła, na nošenje ćežkich meblow, na wuskušowanje lubkow, na předań zakazanych brónjow. Jenož z tym, štož sćěhowaše, njebě ličiła.
„Njewěm, hač mam će woprawdźe sobu wzać“, dwělowaše wón znowa na swojim rozsudźe.
„Prošu“, žebrješe Juliana. „Činju wšo sobu. Njech je štož chce, jenož zo njedyrbju tam doma wostać.“
„Po tym pak mje ty njepřeradźiš, jasne?“
Juliana nygaše kaž cybnjena.
„Wotewzam njekedźbnym ludźom zbytne pjenjezy.“ Wón hladaše pruwujo na nju.
Juliana steješe kaž na hłowu dyrjena. Padustwo, a wona bě na kóždy pad sobu činić chcyła. Hdy nož njeby so tute łoskotanje w brjuše zesylniło. Hišće móžeše wróćo, so zminyć. Widźeše Floriana, kak steješe z rukomaj w zakach wo štom zlehnjeny, kak ju wahajo wobkedźbowaše. Jeho woči so potajnostnje błyšćeštej. Lubještej dyrdomdeje, złóstniske dyrdomdeje ...
Juliana nochcyše mamla być, bě wčerawši bój dobyła, tuž chcyše dźensa z tym pokročować. Što bě žno zlě na tym, hdyž raz sobu čini. Čłowjek dyrbi w žiwjenju wšo spytać. Za wšo je jónu prěni raz.
„Derje“, rjekny wona rozsudźena a da jemu zapřisaharsce ruku. „Dojednane.“
Dźěštaj zaso do směra jeju schowa, tola za železniskim přechodom njewotbočištaj dolěwa, ale dźěštaj runjewon po dróze dale. Přińdźeštaj do wulkeho nakupowanskeho centruma, hdźež bě jedyn wobchod při druhim. Wobchody běchu runje hakle wočinili.
„Wobstejnosće njejsu idealne, ale jeli to wušiknje zaplećemoj, smój bórze hotowaj“, rjekny Florian a rozkładźe Julianje plan. Potom so wón zminy a wostaji ju samu.
Juliana čuješe so kaž we filmje, jako njeby to wona była, kiž tu sobu čini. Jeje noze njeseštej ju k starušce z běłymi kudźerkojtymi włosami, kiž so runje bližeše ...

Zusatzinformation

ISBN 978-3-7420-2075-8
Sprache des Artikels Obersorbisch
Bibliografische Angaben 2007
132 s., ilustracije, kruta wjazba

Verfügbarkeit: Auf Lager

Lieferzeit (Arbeitstage): 2-3

8,90 €
inkl. 7% MwSt., zzgl. Versandkosten

Beschreibung

Juliana, holca ze serbskeje wjeski, je na prózdninach we wulkim Lipsku pola swojeje njeznateje ćety, a to nic cyle dobrowólnje. Kuzina Dana so tež njewjeseli, zo ma swoju stwu z njej dźělić, a teje přećelki–rjanolinki hakle! Nichtó ju po zdaću tak prawje njecha. A Juliana? Zhubi móšnju, ćeknje, zeznaje Floriana. Jemu kwoli čini wěcki, kotrež sej před tym njeby předstajić móhła …
Kniha połna napjatosće budźe so 10–12 lětnym holcam wosebje lubić, nic pak jenož tym.

Čitanski wurězk

Prěni raz

Florian čakaše wo štom zlehnjeny na nju. Juliana jemu přikiwny. Bě přeco hišće wša zadźiwana, zo bě so Florianej wčera hnydom dowěriła, hačrunjež njebě jeho scyła znała. Bě jemu wěcy powědała, kiž by hewak jenož Hańžka zhoniła. Ale bě tajku bliskosć začuwała. Wot prěnjeho wokomika sem. A Hańžka wšak bě daloko preč.
„Bě jara zlě?“
Juliana sukny z ramjenjomaj. Čuješe so swobodniša, zrališa. Z małym łoskotom w brjuše powědaše jemu wo wšerawšim wječoru.
Njeběchu ju kaž małe dźěćo ze swarami powitali, ale skerje měrnje, bjez wjetšeho rozbudźenja. Ćeta Karin bě sej z Měrćinom hrajkała, Dana wuskostliwje na nju hladała a mjelčicy wječer přihotowała. Wuj Stani bě tež tu był, a běchu za blidom wo wšěm porěčeli.
Juliana bě jim rysowała, kak bě so čuła. Při tym bě dźakowna na Floriana pomysliła, z kotrymž bě to móhłrjec hižo zwučowała. Ćeta Karin bě rozumjejo nygała, a wuj Stani bě rjekł, zo njech wona najprjedy raz wotpočnje, a zo porěča přichodny wječor woměrje wo wšěm. Běchu sej wězo starosće činili, a njeby-li wona do wječerje přišła, bychu policiju informowali a za njej pytać dali.
Juliana bě cyle zmužiće prajiła, zo chce so dźensa z Florianom zetkać. To pak bě předaloko šło, samu ju hižo z nim njepušća. Su za nju zamołwići a njemóža ju z dospołnje cuzym kadlu wokoło ćahać dać. Jeli, potom jenož zhromadnje z Danu, najlěpje pak přiwjedźe jeho najprjedy raz sem.
Juliana bě lubje nygała, hačrunjež so w njej warješe dla tajkeje njeprawdy. Kak móžachu ju za tajku mału měć, zo trjeba stajnje pěstońču. Bě jim tola pokazała, zo so tež sama předrěje. Dana bě so město njeje klemiła, hač njeje dosć, zo ma swoju stwu z njej dźělić a stajnje na Měrćina kedźbować, nětko ma tež hišće swoju kuzinu na starosći.
Ale ćeta Karin a wuj Stani běštaj krutaj wostałoj.
Tuž bě Dana rano z Julianu stanyła a z domu šła, a so potom k Lilly wotsaliła. „Hač do připołdnja“, bě hněwnje bórboliła.
Juliana čuješe so njehladajo na wšo kaž na mróčelach. Smědźeše dźensa swobodnje z Florianom być, jenož připołdnju měješe so sčasom nawróćić a sej někajku stawiznu za ćetu Karin wumyslić.
„Wulkotnje“, rjekny Florian připóznawajo.
„Póńdźemoj.“ Juliana chcyše skónčnje wědźeć, što Florian dźěła. Na wšo móžne bě wčera pomysliła, na nošenje ćežkich meblow, na wuskušowanje lubkow, na předań zakazanych brónjow. Jenož z tym, štož sćěhowaše, njebě ličiła.
„Njewěm, hač mam će woprawdźe sobu wzać“, dwělowaše wón znowa na swojim rozsudźe.
„Prošu“, žebrješe Juliana. „Činju wšo sobu. Njech je štož chce, jenož zo njedyrbju tam doma wostać.“
„Po tym pak mje ty njepřeradźiš, jasne?“
Juliana nygaše kaž cybnjena.
„Wotewzam njekedźbnym ludźom zbytne pjenjezy.“ Wón hladaše pruwujo na nju.
Juliana steješe kaž na hłowu dyrjena. Padustwo, a wona bě na kóždy pad sobu činić chcyła. Hdy nož njeby so tute łoskotanje w brjuše zesylniło. Hišće móžeše wróćo, so zminyć. Widźeše Floriana, kak steješe z rukomaj w zakach wo štom zlehnjeny, kak ju wahajo wobkedźbowaše. Jeho woči so potajnostnje błyšćeštej. Lubještej dyrdomdeje, złóstniske dyrdomdeje ...
Juliana nochcyše mamla być, bě wčerawši bój dobyła, tuž chcyše dźensa z tym pokročować. Što bě žno zlě na tym, hdyž raz sobu čini. Čłowjek dyrbi w žiwjenju wšo spytać. Za wšo je jónu prěni raz.
„Derje“, rjekny wona rozsudźena a da jemu zapřisaharsce ruku. „Dojednane.“
Dźěštaj zaso do směra jeju schowa, tola za železniskim přechodom njewotbočištaj dolěwa, ale dźěštaj runjewon po dróze dale. Přińdźeštaj do wulkeho nakupowanskeho centruma, hdźež bě jedyn wobchod při druhim. Wobchody běchu runje hakle wočinili.
„Wobstejnosće njejsu idealne, ale jeli to wušiknje zaplećemoj, smój bórze hotowaj“, rjekny Florian a rozkładźe Julianje plan. Potom so wón zminy a wostaji ju samu.
Juliana čuješe so kaž we filmje, jako njeby to wona była, kiž tu sobu čini. Jeje noze njeseštej ju k starušce z běłymi kudźerkojtymi włosami, kiž so runje bližeše ...

Zusatzinformation

ISBN 978-3-7420-2075-8
Sprache des Artikels Obersorbisch
Bibliografische Angaben 2007
132 s., ilustracije, kruta wjazba